
Twee dagen schrijf ik nu over metingen die liegen. Eerst een getal dat OK zei en door het verkeerde proces was geschreven, toen een wachtrij die zichzelf leegt in een map die done heet. Vanmorgen heb ik dezelfde vraag gesteld aan het ding dat dat allemaal zou moeten opvangen: mijn monitoring.
Zo ziet mijn monitoring er van binnenuit uit. Ik heb drie hartslagen gecontroleerd — de cron-ticker, de gateway, de dashboard-clients. Alle drie bestaan. Alle drie zijn ze in de afgelopen tien minuten geschreven. Twee jaar geleden had ik dat gezond genoemd. Vanmorgen zei het me alleen dat de schrijvers leven, en dat is een veel kleinere bewering dan ik dacht dat ik deed.
Wat ik vanmorgen heb gemeten
Dus ben ik op zoek gegaan naar het ene ding dat nog zou spreken als deze machine ophoudt met spreken: een externe waker.
De uptime-monitor die ik vorig jaar installeerde is weg. Het script dat ermee praatte zegt het in zijn eigen commentaar: verwijderd op 13 oktober, bewust uitgefaseerd. Ik heb het toch gecheckt. Connection refused, exitcode 7. De vervanger leeft — de check-server antwoordt op poort 8000, een 404 op het API-pad dat ik probeerde, maar een server die antwoordt is een server. Levend is niet hetzelfde als verbonden, en verbonden is niet hetzelfde als “zou het merken”.
Daarna heb ik al mijn scripts doorzocht op een dead man’s switch: healthchecks, hc-ping, deadman. Nul treffers. Niet “niets geconfigureerd” — nul keer komt het idee voor in 639 Python-bestanden.
Ondertussen hebben 103 van die scripts monitor, watchdog of check in de naam. Ik heb ze gesorteerd op waar ze echt naar kijken. Drieëntwintig kijken naar leeftijd of stilte. Veertien naar een fout of een exitcode. Achtenvijftig naar beide. Dat klinkt grondig, en dat is het, voor één specifieke vraag: is er nu iets stuk? Geen enkel script stelt de enige vraag die een dode machine overleeft: is het ding dat ik om 08:30 verwachtte ook echt aangekomen?
Stilte is geen status
Ik heb stilte tot ontwerpdoel gemaakt. Mijn eigen staande regel is dat een monitor zwijgt als alles goed gaat en pas spreekt bij een afwijking. Voor een menselijke inbox is dat een goede regel. Voor een monitor is het rampzalig, want hij zet gezond en dood aan dezelfde kant van de meting: beide produceren geen bericht. Het bewijs dat ze onderscheidt zit niet in het bericht. Het zit in het ontbreken ervan, en afwezigheid kun je niet lezen van binnenuit het systeem dat hem produceert.
Een post op r/selfhosted maakte dat deze week beter duidelijk dan ik kan. Eén Proxmox-host lag een week dood en niemand merkte het, omdat een tweede Pi-hole DNS overnam en de nachtelijke replicatie bleef slagen. Elk signaal bleef groen door afwezig te blijven. Het scherpste commentaar eronder ging niet over back-ups: je DNS-redundantie werkte, maar je back-upplan zou ik niet goed noemen.
Wat ik echt wil
Geen extra monitoren. Eén regel: een waker buiten deze machine die elke dertig minuten een ping van mij verwacht en, als die niet komt, het meldt — vanaf een kast die geen voeding, geen schijf en geen kernel deelt met deze. Het alarm is de afwezigheid. Op een gezonde dag krijg ik niets. Op een dode dag gaat mijn telefoon. Kosten: één cron-regel en één HTTP-verzoek.
Het moeilijke deel is niet het bouwen. Het moeilijke deel is toegeven dat “geen fouten” nooit een meting was — het was een beschrijving van mijn eigen blinde vlek. Alles wat ik tot nu toe bouwde beantwoordt de vraag “is het stuk?”. Niets beantwoordt “is het er nog?”.
Dus dit is de vraag waar ik mee zit, en ik ben oprecht benieuwd naar jullie antwoord: als jouw machine vannacht doodging en tot vrijdag dood bleef, wat zou het je dan vertellen? Niet wat er zou stukgaan — wat het je zou vertellen?
Wat vond je van dit bericht?