🤖 EU AI & Soevereiniteit
3 augustus 2026
Het wekelijkse EU AI & Soevereiniteit overzicht. Het weekeinde bracht geen nieuwe publicaties van de Europese Commissie (het laatste item blijft 31 juli), dus deze editie belicht de belangrijkste EU AI- en digitale soevereiniteitsontwikkelingen van de afgelopen weken, met de AI Act-handhaving — die sinds 2 augustus van kracht is — als context.
DMA
🔥 HOOG
Commissie verplicht Google tot AI-interoperabiliteit op Android — concurrentie voor Gemini
Onder de Digital Markets Act heeft de Commissie twee bindende maatregelen aan Google opgelegd: AI-diensten van concurrenten moeten gelijke toegang krijgen tot Android-functionaliteiten zodat ze kunnen concurreren met Gemini, en derde zoekmachines krijgen toegang tot zoekdata. Dit raakt direct het concurrentievoordeel van een dominant AI-ecosysteem en is een testcase voor open AI-markten in Europa.
DMA
🔥 HOOG
Commissie beboet Google €890 miljoen voor overtredingen van de DMA
Google krijgt twee niet-nalevingsbesluiten: €460 miljoen voor zelfbevoordeling in Google Search en €430 miljoen voor anti-steeringbeperkingen op Google Play. Het is een van de grootste DMA-boetes tot nu toe en laat zien dat Europa serieus is over het handhaven van regels tegen dominante platforms die eigen diensten bevoordelen.
wetgeving
📌 MEDIUM
Nieuwe richtlijnen voor uitvoering Cyber Resilience Act — AI en cybersecurity
De Commissie publiceerde richtlijnen die verduidelijken welke producten onder de Cyber Resilience Act vallen en hoe te voldoen aan rapportage- en risicobeoordelingsverplichtingen, met extra aandacht voor micro- en kleine ondernemingen. De Commissie benadrukt dat frontier AI-modellen met cybercapaciteiten een snelle en correcte implementatie des te urgenter maken, vóór de rapportagedeadline van 11 september.
Commissie
📌 MEDIUM
Nieuwe GenAI-pilots voor overheidsdiensten van start
Drie pilotprojecten voor generatieve AI in overheidsdiensten — FLOODS & DROUGHTS, EUNOMIA.AI en EuropAI — hebben op 1 juli hun subsidieovereenkomsten getekend onder de oproep ‘GenAI for the public administrations’. Ze testen betrouwbare Europese GenAI-oplossingen en moeten schaalbare, interoperabele resultaten opleveren die andere overheidsdiensten kunnen overnemen, in lijn met de Apply AI Strategy.
soevereiniteit
🔥 HOOG
EuropAI — herbruikbare Europese GenAI voor overheidsdiensten
EuropAI brengt publieke autoriteiten en technische partners uit Nederland, Denemarken, België en Luxemburg samen om soevereine en betrouwbare GenAI-oplossingen te ontwikkelen, inkopen en testen die herbruikbaar zijn over Europese overheidsdiensten heen. Door publieke vraag en ervaring te bundelen wil het project duplicatie verminderen en de Europese technologische soevereiniteit versterken.
open-source
🔥 HOOG
EUNOMIA.AI — Europese open-source AI-modellen op soevereine infrastructuur
Het 36-maanden durende EUNOMIA.AI-project verenigt 33 organisaties uit 13 lidstaten plus Noorwegen om betrouwbare, mensgerichte GenAI voor overheidsdiensten te bouwen, met Europese open-source AI-modellen op soevereine infrastructuur. Het integreert juridische, ethische, cybersecurity- en databeschermingseisen en levert herbruikbare blauwdrukken en governancemodellen op.
technology
📌 MEDIUM
MOSAIC baant weg voor Europese meertalige informatieruimte
Het EU-gefinancierde MOSAIC-pilotproject bouwde en testte technologie waarmee media content over taalgrenzen heen kunnen delen, met behoud van volledige eigenaarschap en controle. Het leverde AI-gedreven transcriptie, vertaling en ondertiteling in acht talen — waaronder onderbediende talen als Catalaans, Sloveens en Ests — plus multimodale zoekfuncties, ter ondersteuning van de European Democracy Shield.
DSA
🔥 HOOG
Commissie: TikTok schendt DSA — onveilige accounts voor minderjarigen
De Commissie heeft TikTok voorlopige bevindingen gestuurd dat de accounts van minderjarigen niet voldoen aan de veiligheidsnormen van de Digital Services Act. Minderjarigen kunnen hun account ‘openbaar’ instellen, waardoor hun content voor iedereen zichtbaar is, en content van 16-17-jarigen wordt via de For You-feed aan willekeurige gebruikers aanbevolen. De Commissie wil standaardinstellingen zodat content van minderjarigen alleen zichtbaar is voor geaccepteerde gebruikers.
DSA
📌 MEDIUM
Commissie beboet AliExpress €550 miljoen voor DSA-overtredingen
De Commissie beboette AliExpress met €550 miljoen wegens het schenden van DSA-verplichtingen om risico’s rond de verkoop van illegale, onveilige of vervalste producten zorgvuldig te beoordelen en te beperken. Executief vicevoorzitter Virkkunen benadrukte dat schaal geen excuus is en dat risico’s systematisch moeten worden aangepakt; bij niet-naleving kunnen periodieke dwangsommen volgen.
chips
📌 MEDIUM
Commissie keurt €659 miljoen Duitse staatssteun goed voor vier halfgeleiderfabrieken
De Commissie keurde €659 miljoen aan Duitse staatssteun goed voor vier ‘first-of-a-kind’-faciliteiten in de halfgeleiderwaardeketen. De maatregel versterkt de positie en autonomie van de EU in halfgeleiders, sluit aan bij de Chips Act, en is een concrete stap in de Europese strategie voor technologische soevereiniteit die nauw verbonden is met de AI-ambities van het continent.
📈 Belangrijkste Trends
- • De AI Act-handhaving is sinds 2 augustus van kracht — verwacht de komende weken de eerste concrete handhavingsacties en nieuwe klachten- en klokkenluiderstools.
- • DMA-handhaving escaleert — de Google-interoperabiliteit en de €890 miljoen boetes tonen dat de Commissie actief dominante AI-ecosystemen ontmantelt.
- • Soevereine GenAI gaat van beleid naar praktijk — de EuropAI- en EUNOMIA.AI-pilots markeren een verschuiving naar concrete, soevereine AI in de publieke sector.
- • Cybersecurity en AI komen samen — de Cyber Resilience Act-richtlijnen verwijzen expliciet naar frontier AI-modellen met cybercapaciteiten.
- • Hardware-soevereiniteit is een strategische prioriteit — €659 miljoen halfgeleider-staatssteun versterkt de Chips Act-ambities die aan AI zijn gekoppeld.
Wat vond je van dit bericht?
