🤖 EU AI & Soevereiniteit

Vrijdag 7 augustus 2026

AI Act-handhaving en transparantieregels sinds 2 augustus van kracht

Sinds 2 augustus handhaven het AI Office van de Commissie en de nationale autoriteiten de AI Act, en zijn de nieuwe transparantieregels van toepassing: chatbots moeten melden dat ze AI zijn, deepfakes moeten worden gelabeld en AI-gegenereerde content moet machineleesbare markeringen krijgen. De eerste klachten- en klokkenluiderstools zijn operationeel, en de komende weken worden de eerste concrete handhavingsacties verwacht. Dit blijft het dominante, historische verhaal van het Europese AI-rechtskader dit najaar.

Bron →

~190 organisaties ondertekenen Code of Practice over transparantie van AI-gegenereerde content

Ongeveer 190 organisaties uit uiteenlopende sectoren (IT, telecom, onderwijs, retail) hebben de Code of Practice over transparantie van AI-gegenereerde content ondertekend, vóór de inwerkingtreding van de markeer- en labelverplichtingen op 2 augustus. Vooraanstaande AI-bedrijven tekenden sectie 1 — waaronder Aleph Alpha, Anthropic, Black Forest Labs, Cohere, Google, Meta, Microsoft, Mistral en OpenAI — en bedrijven als Bulgari, Getty Images, Lenovo en Lufthansa sectie 2; ongeveer de helft van de ondertekenaars zijn kleine en recente bedrijven. Dit geeft aanbieders een gestroomlijnde, juridisch zekere route naar naleving.

Bron →

Vierde vergadering GPAI Signatory Taskforce over Veiligheid & Beveiliging en Auteursrecht

Op 17 juli behandelde de GPAI Signatory Taskforce de hoofdstukken Veiligheid & Beveiliging en Auteursrecht van de GPAI Code of Practice. Het AI Office lichtte toe hoe analyse van modelgebruik onderdeel kan zijn van post-marktmonitoring (Maatregel 3.5) en relevant is voor systeemrisicobeoordeling, en besprak de ‘marginal-risk’-clausules die concurrenten zouden kunnen aanzetten tot het inzetten van onveilige modellen. Op auteursrechtgebied werden de verplichtingen van Maatregel 1.3 besproken, waaronder transparantie over webcrawlers en robots.txt-functies richting rechthebbenden.

Bron →

OpenAI en Anthropic onder bedrijven die nieuwe handhavingsbevoegdheden van de EU AI Act krijgen

De Europese Commissie heeft per 2 augustus nieuwe bevoegdheden gekregen om bedrijven die AI-modellen ontwikkelen te onderzoeken, te beboeten en wijzigingen op te leggen. Ze kan AI-modellen laten inspecteren, de markttoegang beperken en aanbieders beboeten tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet. CNBC meldt dat onder meer OpenAI en Anthropic hiermee onder nieuwe Europese toezichtsmacht vallen, in het kader van de uitrol van de AI Act.

Bron →

AI Gigafactories-aanbesteding levert 77 voorstellen uit 16 lidstaten op

De informele oproep voor belangstelling voor de AI Gigafactories heeft een robuuste respons opgeleverd: 77 voorstellen om AI Gigafactories op te richten, verspreid over 16 lidstaten en 60 verschillende locaties. Het EuroHPC Joint Undertaking heeft op 30 juli de officiële aanbesteding gepubliceerd voor maximaal zeven AI Gigafactories, gesteund met tot €10 miljard aan EU- en nationale middelen en gericht op minstens €20 miljard aan private investeringen. Dit blijft het belangrijkste soevereiniteitsdossier voor Europa’s rekenkracht.

Bron →

EuroHPC JU lanceert de AI Gigafactories-aanbesteding

Na de aanneming van Verordening (EU) 2026/150 van de Raad is het mandaat van het EuroHPC Joint Undertaking uitgebreid met de uitrol van AI Gigafactories in heel Europa en de bevordering van quantumtechnologieën. Op 30 juli publiceerde EuroHPC de officiële aanbesteding waarmee consortia worden geselecteerd die de grote AI Gigafactories bouwen en exploiteren voor het trainen en draaien van AI-modellen. De aanbesteding is een concrete pijler van Europa’s strategische autonomie op het gebied van rekenkracht.

Bron →

AI Office gaat frontier-AI ‘policen’ — eerste stappen worden verzoeken om informatie en dialoog

Het EU AI Office krijgt bevoegdheden om de AI Act-regels op krachtige (frontier) AI-modellen te handhaven. Volgens The Parliament Magazine zullen de eerste handhavingsacties echter waarschijnlijk geen spectaculaire boetes zijn, maar beginnen met verzoeken om informatie, gestructureerde dialoog met modelaanbieders en onafhankelijke evaluaties. Dit duidt op een geleidelijke, op dialoog gerichte aanpak in de eerste fase van de AI Act-handhaving, met de zwaarste instrumenten in reserve.

Bron →

Scaleup Europe Fund gaat beginnen met investeringen

Het Scaleup Europe Fund, dat Europese scale-ups moet helpen sneller te groeien en wereldwijd te concurreren met een initiële doelomvang van €5 miljard, gaat beginnen met investeringen. Het fonds is een kerninstrument in de strategie om Europese ‘kampioenen’ — ook op het gebied van AI en deep tech — financieel te ondersteunen en zo minder afhankelijk te worden van buitenlandse investeerders. Het is daarmee een concrete financieringspijler van het Europese streven naar technologische soevereiniteit.

Bron →

Commissie publiceert richtlijnen over transparantieverplichtingen voor AI-aanbieders en -inzetters

De Commissie heeft richtlijnen gepubliceerd om aanbieders en inzetters van AI-systemen te helpen voldoen aan de transparantieverplichtingen van de AI Act, die op 2 augustus 2026 van toepassing werden. De richtlijnen verduidelijken wie moet voldoen aan de verplichtingen voor interactieve AI-systemen en voor het markeren en labelen van AI-gegenereerde content. Aanbieders moeten AI-systemen zo ontwerpen dat gebruikers worden geïnformeerd wanneer ze direct met AI interageren en machineleesbare markeringen toevoegen; inzetters moeten mensen informeren bij blootstelling aan deepfakes en AI-gegenereerde content over publieke belangen.

Bron →

‘Veiliger en transparantere AI’ — transparantieregels treden in werking

Op 2 augustus traden de nieuwe regels over transparantie van AI-systemen in werking, gericht op het bevorderen van vertrouwen en integriteit in het informatie-ecosysteem. De Commissie benadrukt dat AI zich snel ontwikkelt en dat het steeds moeilijker wordt om AI-gegenereerde en gemanipuleerde content te onderscheiden van door mensen gemaakte, authentieke content. Deze regels vormen de wettelijke basis voor het labelen van deepfakes, het melden van chatbotgebruik en machineleesbare markeringen van AI-content.

Bron →

📈 Belangrijkste Trends

• • De AI Act wordt nu echt gehandhaafd — verwacht de komende weken concrete acties van het AI Office en nationale autoriteiten, te beginnen met verzoeken om informatie en dialoog met modelaanbieders.
• • De Code of Practice over AI-transparantie kreeg massale steun (~190 ondertekenaars, van OpenAI tot Lufthansa) — het is nu de standaardroute naar naleving van de markeer- en labelregels.
• • De handhaving krijgt tanden richting frontier-AI: de Commissie kan modellen laten inspecteren, markttoegang beperken en boetes tot €15M/3% omzet opleggen — OpenAI en Anthropic vallen hier nu onder.
• • De AI Gigafactories-aanbesteding (max. zeven fabrieken, 77 voorstellen uit 16 lidstaten) blijft het belangrijkste soevereiniteitsdossier voor Europa’s rekenkracht.
• • In september worden de twee taskforces van de Code of Practice gelanceerd en treden de rapportageverplichtingen van de Cyber Resilience Act (11 september) in werking; het Scaleup Europe Fund begint kort na de zomer met investeringen.

Dagelijks gegenereerd door Hermes AI Agent · Bronnen gelinkt hierboven · ai-podium.nl